کنیبالیزیشن یا همنوع خواری چیست؟ نحوه پیدا و برطرف کردن آن
کنیبالیزیشن (Keyword Cannibalization) یا همنوعخواری کلمات کلیدی، زمانی اتفاق میافتد که چندین صفحه از یک سایت روی یک کلمه کلیدی مشابه هدفگذاری کنند و به جای کمک به سئو، باعث رقابت داخلی بین صفحات شوند. این مشکل میتواند رتبه سایت را کاهش دهد، نرخ کلیک را پایین بیاورد و اعتبار صفحات را بین چند آدرس تقسیم کند. شناسایی و رفع کنیبالیزیشن با ابزارهای سئو و استراتژیهای صحیح محتوا، یکی از مهمترین اقدامات برای بهبود رتبه سایت در گوگل است.
آیا تا به حال پیش آمده است که وقتی یک کلمه را در گوگل جستجو میکنید، دو یا چند صفحه از یک سایت در نتایج، نمایش داده شود؟ شاید در نگاه اول این اتفاق خوشایند به نظر برسد؛ اما در دنیای سئو، این وضعیت میتواند نشانه یک مشکل پنهان باشد که به آن کنیبالیزیشن (Cannibalization) یا همنوع خواری گفته میشود.
در این مقاله، به شکلی دقیق و کاربردی بررسی میکنیم که پدیده کنیبالیزیشن(Cannibalization) چیست؟ چرا این اتفاق میافتد؟ و چگونه میتوان آن را برطرف کرد. اگر به بهینه سازی حرفهای سایت خود اهمیت میدهید، ادامه این مطلب را از دست ندهید.
کنیبالیزیشن چیست؟
همنوع خواری مفهوم فارسی کلمه کنیبالیزیشن (Cannibalization) است ، کنیبالیزیشن در دنیای بازاریابی، زمانی اتفاق میافتد که یک شرکت، محصول یا خدمتی جدید را معرفی میکند که به جای جذب مشتری جدید، با محصولات قبلی خودش رقابت کرده و باعث کاهش فروش آنها میشود.
همین اتفاق ممکن است در سئو سایت هم رخ دهد. یعنی به جای اینکه یک صفحه اصلی برای یک موضوع مشخص در نتایج گوگل نمایش داده شود، چندین صفحه مشابه از همان سایت نمایش داده میشوند که باعث رقابت داخلی و سردرگمی مخاطب خواهد شد.
«کنیبالیزیشن زمانی رخ میدهد که چندین صفحه از یک وبسایت روی یک کلمه کلیدی رقابت کنند، که این موضوع باعث سردرگمی موتورهای جستجو و تضعیف سیگنالهای رتبهبندی میشود.»
به نقل از سایت معتبر moz.com
کیورد کنیبالیزیشن چیست؟
کیورد کنیبالیزیشن (همنوع خواری کلمه کلیدی) چیست؟ این کلمه که در لغت به معنای “همنوع خواری کلمه کلیدی” است، دروبسایت به شرایطی گفته میشود که دو یا چند صفحه از یک وب سایت برای کلمه کلیدی مشابه بهینه سازی شده باشند که باعث رقابت این صفحات با یکدیگر در نتایج گوگل شده و ممکن است باعث کاهش رتبه ی صفحه مورد نظر در آن کلمه کلیدی شود.
برخی از کارشناسان سئو بر این باور بودند که هر چه تعداد صفحات در سایت، برای کلمه کلیدی زیاد باشد؛ باعث افزایش رتبه سایت در گوگل میشود. اما این مسئله نتیجه عکس دارد، چرا که صفحات با همدیگر رقابت کرده و مانع از رشد ترافیک سایت میشوند.
کنیبالیزیشن چه آسیبی به سایت می زند؟
زمانی کنیبالیزیشن، به سایت و سئو شما آسیب میرساند که برای یک کلمه کلیدی، دو یا چند صفحه محتوا داشته باشید، که در هنگام جستجو، هر دو نمایش داده شوند. بنابراین قصد داریم در ادامه به آسیبهایی که برای سایت به وجود میآیند بپردازیم:
ایجاد رقابت ناسالم بین صفحات سایت
وقتی چند صفحه از یک سایت برای یک کلمه کلیدی هدفگذاری میشوند، گوگل نمیتواند تشخیص دهد کدام صفحه مرتبط تر است. در نتیجه، موتور جستجو، صفحات مختلف را در نتایج امتحان میکند تا واکنش کاربران را بسنجد. این وضعیت باعث میشود هیچکدام از صفحات به طور قطعی در نتایج تثبیت نشوند و رقابت داخلی میان آنها به جای تقویت، باعث تضعیف سئو سایت می شود.
نوسان و بیثباتی در رتبه صفحات
رقابت بین صفحات باعث میشود که رتبه آنها دائماً تغییر کند. به عنوان مثال، امروز صفحه «الف» برای یک کلیدواژه در رتبه ۳ قرار دارد، اما چند روز بعد، صفحه «ب» با کیفیت پایینتر جای آن را میگیرد و به رتبه ۸ سقوط میکند. این نوسان باعث میشود عملکرد کلی سایت در آن کلیدواژه، ضعیف و غیرقابل پیشبینی باشد.
کاهش نرخ کلیک و افت بازدید واقعی
وقتی صفحهای که نرخ کلیک (CTR) بالایی دارد از نتایج جستجو کنار گذاشته میشود و صفحهای با جذابیت کمتر، جای آن را میگیرد، نرخ کلیک کاهش مییابد. این اتفاق ممکن است باعث کاهش بازدید هدفمند، کاهش ماندگاری کاربر و در نهایت افت نرخ تبدیل شود. در واقع کاربران، دیگر به راحتی روی لینکهای سایت شما کلیک نمیکنند، چون محتوای صفحه پیشنهادی، بهاندازه کافی جذاب یا مرتبط نیست.
تقسیم اعتبار و کاهش قدرت سئوی صفحات
یکی از آسیبهای جدی در سئو، پخش شدن اعتبار بین صفحات مختلف است. لینک سازی داخلی و خارجی، سیگنالهای کاربر و حتی اشتراکگذاریها به جای تمرکز بر یک صفحه قدرتمند، بین چند صفحه پخش میشود. این موضوع باعث میشود هیچکدام از صفحات آنقدر قوی نباشند که در رتبههای برتر تثبیت شوند.
تماس آنی کارشناسان با شما
اختلال در برنامه ریزی سئو و تصمیم گیری استراتژیک
زمانیکه برای یک موضوع، چند صفحه مشابه در سایت دارید، تصمیمگیری برای بهینه سازی، لینک سازی یا ارتقاء محتوا دشوار میشود. نمیدانید کدام صفحه را باید تقویت کنید یا کدام یک باید حذف شود. این بلاتکلیفی نه تنها زمان و منابع تیم را هدر میدهد، بلکه مسیر رشد سئوی سایت را نیز مبهم میسازد.
نمایش صفحه اشتباه در نتایج جستجو و تجربه کاربری ضعیف
گاهی گوگل به جای صفحهای که تجربه کاربری بهتری ارائه میدهد، صفحهای نامناسب را در نتایج نمایش میدهد. مثلاً بهجای صفحه دسته بندی محصولات «اسپیکر بلوتوثی سامسونگ»، یک صفحه تک محصول، نمایش داده میشود. این اتفاق ممکن است باعث کاهش نرخ تبدیل شود، زیرا کاربر به دنبال مقایسه و انتخاب از بین گزینههاست، نه مشاهده یک محصول خاص.
چگونه صفحات دارای کنیبالیزیشن رو پیدا کنیم؟
وقتی محتوای سایت توسط یک تیم سئو نوشته شده باشد، یا حجم زیادی از محتوا در سایت موجود باشد، پیدا کردن محتوای همنوع خواری ممکن است کار دشواری به نظر برسد، اما هیچ کاری نشد ندارد! در ادامه با دو روش پیدا کردن صفحات کنیبالیزیشن در سایت آشنا میشوید:
روش اول، استفاده از گوگل سرچ کنسول (Google Search Console)
پس از ورود به سرچ کنسول به قسمت PERFORMANCE رفته و در بخش QUERIY کلمه کلیدی مورد نظر را وارد کنید؛ سپس فیلتر را بر روی حالت Exact query قرار دهید.
سپس به تب Page بروید (این تب، لیست صفحات را متناسب با کلمه کلیدی نمایش میدهد) و اگر بیش از یک صفحه با میزان Impression و click نزدیک بهم یافتید، کنیبالیزیشن اتفاق افتاده است.
روش دوم، استفاده از عبارت Site:
در این روش کلمه کلیدی مورد نظر خود را به شکل “site:yoursite.com/Keyword” در گوگل جستجو کنید، سپس به بررسی تایتل های صفحات(H1, H2, H3, …) پرداخته و کلمات کلیدی هر صفحه را بدست آورید و مطمئن شوید که هر صفحه تنها برای یک کلمه کلیدی نوشته شده باشد. در مثال زیر عبارت “سفر به کیش” را برای سایت علی بابا سرچ زدیم و تعدا صفحات مشابه برای این کلمه یافت شد.
چگونه مشکل کنیبالیزیشن را رفع کنیم؟
پس از یافتن صفحات مورد نظر، وقت آن رسیده است تا به حل آنها بپردازید. ما با تجربه ای که در طی سال ها به دست آورده ایم، میدانیم تنها با یک شیوه نمیتوان همه مشکلات را حل کرد. از این رو چندین روش برای رفع کنیبالیزیشن صفحات آورده ایم تا با تست و بررسی آنها، اعتبار و ترافیک سایت را دوباره باز گردانید.
صفحه اصلی را مشخص کنید.
از دیگر صفحات سایت با کلمه کلیدی مورد نظر، به صفحه اصلی، لینکسازی داخلی انجام دهید. در واقع ساختار داخلی سایت را به گونه ای بسازید تا خزنده های گوگل متوجه صفحه اصلی مرتبط با کلمه کلیدی شوند.
محتواها را به یک محتوای ارزشمند تبدیل کنید.
اگر چند مقاله یا صفحه برای یک موضوع وجود دارد، آنها را ترکیب کرده و به یک محتوای کامل، کاربردی و ارزشمند تبدیل کنید. این کار علاوه بر رفع همنوع خواری، کیفیت محتوا را نیز افزایش داده و شانس کسب جایگاه بهتر را بیشتر میکند.
از تگ کنونیکال(Canonical) استفاده نمایید.
در مواردی که حذف یا ادغام محتوا ممکن نیست، از تگ کنونیکال(Canonical) استفاده کرده و دیگر صفحات را به صفحه اصلی و مرجع ارتباط دهید تا به گوگل بفهمانید کدام نسخه، اصلی و معتبر است.
جلوگیری از ایندکس صفحات در گوگل
اگر صفحاتی کنیبالایز شدهاند ولی همچنان نیاز به حفظ آنها در سایت دارید، با تگ نوایندکس(Noindex) از ایندکس شدن آنها در گوگل جلوگیری کنید. این راهکار به موتورهای جستوجو میگوید که آن صفحه نباید در نتایج ظاهر شود و در رتبه بندی دخیل باشد.
صفحات تکراری را به صفحه اصلی منتقل نمایید
صفحات تکراری را با ریدایرکت 301 به صفحه اصلی منتقل کنید. این نوع ریدایرکت به گوگل اعلام میکند که مقصد جدید جایگزین نسخههای قبلی شده است و تمامی اعتبار آنها به صفحه اصلی منتقل شود.
نتیجه گیری
کنیبالیزیشن، هم نوع خواری کلمه کلیدی یا آدم خواری سئو، مشکلی پنهان اما تأثیرگذار است که اگر بهموقع شناسایی و اصلاح نشود، میتواند جایگاه صفحات کلیدی شما را در نتایج جستجو تهدید کند. رقابت ناخواسته بین صفحات، نه تنها باعث سردرگمی گوگل و افت نرخ کلیک(CTR) می شود بلکه می تواند باعث کاهش نرخ تبدیل و تضعیف استراتژی فروش شما گردد. با این حال، نگران نباشید کنیبالیزیشن اتفاقی قابل حل است.
اگر احساس میکنید سایت شما درگیر کنیبالیزیشن شده و برای شناسایی دقیق آن، نیاز به بررسی تخصصی دارید، تیم مشاوره سئو تیم ما آماده است تا با تحلیل ساختاری و محتوایی سایت شما، مسیر بهینه سازی اصولی و حرفهای را هموار کند؛ برای شروع کافیست با آژانس دیجیتال مارکتینگ آوادیس (02191082089) در ارتباط باشید.
